Digger-Alejandro González Iñárritu

Υπάρχουν ταινίες που αποτυγχάνουν και εξαφανίζονται. Και υπάρχουν κάποιες που αποτυγχάνουν τόσο θεαματικά ώστε ξαφνικά θέλεις να τις δεις.
Το Digger του Alejandro González Iñárritu μάλλον ανήκει στη δεύτερη κατηγορία. Έφερε μαζί έναν από τους πιο αναγνωρίσιμους σκηνοθέτες του σύγχρονου κινηματογράφου, τον Tom Cruise, τον Emmanuel Lubezki πίσω από την κάμερα και ένα καστ που περιλαμβάνει Sandra Hüller, Riz Ahmed, Jesse Plemons, John Goodman και Michael Stuhlbarg. Κι όμως, μέσα στις πρώτες ημέρες προβολής του, κατάφερε να γίνει ταυτόχρονα μεγάλη εμπορική αποτυχία, αντικείμενο άγριων κριτικών και αιτία μιας μικρής κινηματογραφικής διαμάχης. Καθόλου άσχημα για μια ταινία που υποτίθεται ότι απέτυχε.
Ο Tom Cruise είναι ο Digger Rockwell, ένας γερασμένος Τεξανός μεγιστάνας του πετρελαίου, ένας άνθρωπος τόσο πλούσιος και ισχυρός ώστε έχει αρχίσει να συγχέει την προσωπική του θέληση με τους νόμους της φύσης. Κάπου όμως το σκάψιμο παραπάει βαθύτερα απ’ όσο πρέπει. Μια καταστροφική γεώτρηση προκαλεί μια οικολογική κρίση παγκόσμιων διαστάσεων και ο άνθρωπος που βοήθησε να δημιουργηθεί η καταστροφή αποφασίζει τώρα ότι είναι ο μόνος κατάλληλος για να σώσει την ανθρωπότητα. Η ιδέα δεν είναι ακριβώς διακριτική. Ούτε θέλει να είναι. (digger.movie)
Ο Iñárritu επιστρέφει έτσι σε μια μεγάλη παραγωγή μετά το Bardo, αλλά αυτή τη φορά εγκαταλείπει μεγάλο μέρος της μελαγχολίας και επιλέγει την πολιτική σάτιρα, το γκροτέσκο και μια σχεδόν καρτουνίστικη Αμερική. Ο Cruise εμφανίζεται αγνώριστος: γερασμένο πρόσωπο, αραιά λευκά μαλλιά, βαρύ σώμα, τεράστιο εγώ. Η Variety είδε στην ερμηνεία κάτι ανάμεσα σε Lyndon Johnson και καρτούν και θεώρησε ολόκληρη την ταινία πομπώδη και υπερβολικά πεπεισμένη για τη σπουδαιότητά της. Ο Guardian ήταν επίσης ιδιαίτερα σκληρός, περιγράφοντας μια οικολογική σάτιρα που κουράζεται από το ίδιο της το βάρος.
Μόνο που εδώ αρχίζουν τα ενδιαφέροντα.
Μερικές ημέρες αργότερα, άλλος αρθρογράφος του ίδιου Guardian έγραψε ότι το Digger μπορεί να είναι μια «παρεξηγημένη» μεγάλη ταινία. Ο Guillermo del Toro βγήκε δημοσίως να το υπερασπιστεί, χαρακτηρίζοντάς το τολμηρό και κινηματογραφικά σύνθετο. Η συζήτηση άρχισε πλέον να αφορά λιγότερο το αν η ταινία είναι «καλή» και περισσότερο το τι ακριβώς επιχειρεί ο Iñárritu.
Και εκεί ίσως βρίσκεται το πραγματικό ενδιαφέρον του Digger. Κάτω από την οικολογική καταστροφή και τη σάτιρα του αμερικανικού καπιταλισμού υπάρχει κάτι πιο ενοχλητικό: μια ταινία για την ανάγκη του ισχυρού ανθρώπου να παραμένει πρωταγωνιστής ακόμη και στην καταστροφή που ο ίδιος προκάλεσε. Να καταστρέψει τον κόσμο και μετά να απαιτήσει και χειροκρότημα επειδή προσφέρθηκε να τον σώσει.
Ο Iñárritu, βέβαια, δεν γνωρίζει ιδιαίτερα την έννοια «λίγο». Η φωτογραφία του Emmanuel Lubezki, γυρισμένη εξ ολοκλήρου σε VistaVision, τα τεράστια σκηνικά, οι παραμορφώσεις των σωμάτων και η συσσώρευση εικόνων κάνουν το Digger να μοιάζει φτιαγμένο από κάποιον που μπήκε σε ένα δωμάτιο και ζήτησε όλα τα διαθέσιμα κινηματογραφικά μέσα. Ταυτόχρονα. (digger.movie)
Το κοινό μέχρι στιγμής δεν εντυπωσιάστηκε. Με προϋπολογισμό που σύμφωνα με δημοσιεύματα πλησιάζει τα 160–180 εκατομμύρια δολάρια, η ταινία άνοιξε στις ΗΠΑ με μόλις 8 εκατομμύρια και περίπου 20 εκατομμύρια παγκοσμίως το πρώτο Σαββατοκύριακο. Το Digger κινδυνεύει να γίνει μια από τις μεγαλύτερες εμπορικές αποτυχίες της χρονιάς.
Δεν ξέρουμε ακόμη αν πρόκειται για μια μεγάλη ταινία που το κοινό απέρριψε ή για μια τεράστια παραγωγή που μπέρδεψε τη φιλοδοξία με το βάθος. Και ίσως είναι νωρίς για τέτοια μνημόσυνα.
Αλλά υπάρχει κάτι αρκετά παλιομοδίτικα ευχάριστο στην ιδέα ότι το 2026 ένα στούντιο έδωσε σχεδόν 200 εκατομμύρια δολάρια σε έναν Μεξικανό σκηνοθέτη, έναν 64χρονο Tom Cruise με κοιλιά και προσθετικά προγούλια και μια σάτιρα για το πετρέλαιο, την κλιματική καταστροφή, την εξουσία και την ανθρώπινη ματαιοδοξία.
Και μετά όλοι άρχισαν να τσακώνονται.
Το σινεμά έχει γνωρίσει και χειρότερες αποτυχίες.